دستکش کار

شاید براتون عجیب باشه که بدونید بیشتر از 25 درصد آسیب ها و صدمات در محیط کار به انگشتان و دست ها مربوط می شوند. و از این آمار عجیب تر علت آسیب پرسنل کار نه به دلیل نبود تجهیزات ایمنی بلکه به دلیل انتخاب دستکش ایمنی مناسب یا استفاده از دستکش نامرغوب و بی کیفیت برای صرفه جویی های بی مورد است.

وقتی ایمنی دستان خود را در محیط کار جدی نگیرید هزینه های سنگینی درمانی به سراغ شما می آیند. و حتی در بدترین حالت ممکن است با قطع انگشت یا دست شما را از ادامه کار برای همیشه محروم کند. پس حفظ ایمنی در محیط کار و خرید تجهیزات ایمنی مناسب تنها یک شعار نیست و باید برای سلامتی خود ارزش ویژه قائل شوید. در نتیجه تلاش کنید بهترین دستکش کار را برای دستان خود انتخاب نمایید و یا از کارفرمای خود بخواهید مناسب ترین دستکش مربوط به محیط کار شما را تهیه کند.

در ادامه مطلب در سایت آسان ایمنی شما را با انواع دستکش ایمنی و خرید دستکش ایمنی مناسب محیط کار آشنا میکنیم.

چرا یک دستکش ایمنی نامناسب می‌تواند خطرناک‌تر از نداشتن آن باشد؟

شاید باور نکنید، اما استفاده از دستکش اشتباه گاهی اوقات ریسک را افزایش می‌دهد. مثلاً دستکش لاتکس نازک در برابر ورق‌های فلزی برنده، نه تنها محافظت نمی‌کند، بلکه به دلیل گیر کردن لبه‌های پاره شده، می‌تواند دست شما را بیشتر به سمت تیغه بکشاند. یا دستکش جوشکاری چرمی که با روغن صنعتی آغشته شود، سریعاً فرسوده شده و خاصیت عایقی خود را از دست می‌دهد.

به همین دلیل اولین قدم برای خرید دستکش کار، شناخت دقیق خطرات موجود در محیط کار شماست. انواع خطرات در محیط کار شامل موارد زیر است:
– خطرات مکانیکی (برش، سایش، پارگی، سوراخ‌شدگی)
– خطرات شیمیایی (اسیدها، حلال‌ها، روغن‌ها)
– خطرات حرارتی (گرما، شعله، سرمای شدید)
– خطرات الکتریکی (برق گرفتگی، قوس الکتریکی)
– خطرات بیولوژیکی (ویروس، باکتری، قارچ)

انواع دستکش ایمنی بر اساس جنس و کاربرد

در ادامه با رایج‌ترین و تخصصی‌ترین دستکش‌های موجود در آسان ایمنی آشنا می‌شوید. هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند.

۱. دستکش چرم طبیعی (دباغی شده)

مناسب برای: جوشکاری، آهنگری، حمل ضایعات فلزی، نجاری، کار با شیشه

مزیت ها:
مقاومت عالی در برابر سایش و حرارت، انعطاف‌پذیری خوب پس از نرم شدن، طول عمر بالا

توجه کنید: هرگز از دستکش چرم برای کار با مواد شیمیایی استفاده نکنید – چرم به سرعت جذب کرده و پوست شما را در معرض خطر قرار می‌دهد.

برای دیدن قیمت دستکش کار چرمی کلیک کنید.

۲. دستکش لاتکس (طبیعی یا نیتریل)

مناسب برای: آزمایشگاه‌ها، صنایع شیمیایی و پتروشیمی، شستشوی صنعتی، خطوط مونتاژ

برای دیدن قیمت دستکش کار لاتکس کلیک کنید.

تفاوت لاتکس و نیتریل:
لاتکس: چسبندگی بالا، مناسب کارهای دقیق، ولی ممکن است در برخی افراد حساسیت ایجاد کند.
نیتریل: مقاومت فوق‌العاده در برابر روغن، حلال‌ها و سوراخ‌شدگی. بدون حساسیت زایی. گزینه اول برای تعمیرگاه‌های خودرو و صنایع نفت.
دستکش‌های نیتریل با استاندارد EN374 برای محافظت شیمیایی معتبر هستند.

۳. دستکش ضد برش (با الیاف HPPE، فولاد، شیشه و Kevlar)

اگر در محیط شما خطر بریدگی و پارگی وجود دارد (کار با ورق فلز، شیشه بری، مهرزنی، صنایع بسته‌بندی)، این دستکش‌ها نجات‌بخش هستند.
استاندارد کلیدی: سطح برش طبق EN 388 یا ANSI/ISEA 105 با رتبه‌بندی A1 تا A9.
– برای کارهای سبک مانند مونتاژ قطعات پلاستیکی: سطح A1-A2
– برای صنایع فلزی سنگین: سطح A5 به بالا (حاوی فولاد یا فایبرگلاس)

برای دیدن قیمت دستکش ضد برش کلیک کنید.

 ۴. دستکش نسوز و ضد حرارت (آرامیدی – Nomex، Kevlar، Carbon)

مخصوص ریخته‌گری، کوره‌های صنعتی، شیشه‌گری و حتی نانوایی‌های صنعتی که با فرهای داغ سروکار دارند.
این دستکش‌ها نه تنها در برابر حرارت تماسی (تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد) مقاوم هستند، بلکه از شعله مستقیم نیز جلوگیری می‌کنند. بسیاری از مدل‌ها دارای آستر پنبه‌ای برای جذب عرق هستند.

برای دیدن قیمت دستکش نسوز کلیک کنید.

۵. دستکش ضد ضربه و ضد لرزش (TPR)

اگر با چکش‌های بادی، مته‌های سنگین، سنگ‌کوبی یا حفاری کار می‌کنید، دست شما مدام در معرض ضربه و لرزش است. دستکش‌های مجهز به پدهای TPR (لاستیک ترموپلاستیک) انرژی ضربه را جذب کرده و از آسیب به استخوان‌ها و مفاصل جلوگیری می‌کنند. همچنین لرزش‌های با فرکانس پایین را تا ۶۰٪ کاهش می‌دهند.

۶. دستکش عایق برق (استاندارد IEC 60903)

کار با تابلوهای برق، تعمیرات خطوط فشار قوی و هر گونه فعالیت الکتریکی نیاز به دستکش‌های مخصوص لاستیکی با کلاس ولتاژ مشخص (کلاس ۰ تا ۴) دارد. هرگز از دستکش‌های معمولی برای کار برقی استفاده نکنید. این دستکش‌ها باید دوره‌های تست دی‌الکتریک را بگذرانند.

برای دیدن قیمت دستکش عایق برق  کلیک کنید.

جدول مقایسه استانداردهای بین‌المللی دستکش ایمنی (کدهای EN)

برای اطمینان از کیفیت، حتماً به کدهای استاندارد حک شده روی دستکش توجه کنید. در اینجا مهم‌ترین استانداردها را توضیح می‌دهیم:

استاندارد	مفهوم	موارد تست / توضیحات کلیدی
EN 388 مکانیکی	محافظت در برابر خطرات مکانیکی (برش، سایش، پارگی، سوراخ‌شدگی)	✅ سایش (1 تا 4)  |  ✅ برش (1 تا 5)  |  ✅ پارگی (1 تا 4)  |  ✅ سوراخ‌شدگی (1 تا 4) مثال: کد 4.5.4.3 = سطح ۴ سایش، ۵ برش، ۴ پارگی، ۳ سوراخ
EN 374 شیمیایی	مقاومت در برابر نفوذ مواد شیمیایی و میکروارگانیسم‌ها	🧪 نفوذپذیری شیمیایی (حروف A تا K – بالاترین سطح K) 🧫 آزمون نشت هوا و آب  |  💧 مقاومت در برابر باکتری و قارچ
EN 407 حرارتی	محافظت در برابر گرمای تماسی، شعله، گرما همرفتی و ذرات مذاب	🔥 اشتعال‌پذیری (1 تا 4)  |  🔥 حرارت تماسی (1 تا 4)  |  🔥 حرارت همرفتی (1 تا 4) ✨ شعله (1 تا 4)  |  💧 ذرات فلز مذاب (1 تا 4)
EN 511 سرما	محافظت در برابر سرمای محیط و سرمای تماسی	❄️ سرمای همرفتی (1 تا 4)  |  ❄️ سرمای تماسی (1 تا 4)  |  💧 نفوذناپذیری آب (0 یا 1)
IEC 60903 الکتریکی	دستکش عایق برق (فشار قوی و ضعیف)	⚡ کلاس ولتاژ 00 تا 4 (مثلاً کلاس 0 تا 1000 ولت، کلاس 2 تا 17000 ولت) 🔋 تست دی‌الکتریک و آزمون یکپارچگی
ANSI/ISEA 105 برش (آمریکا)	استاندارد آمریکایی سطح‌بندی مقاومت برشی	🔪 سطوح A1 تا A9 (A1: ضعیف، A9: فوق‌العاده مقاوم) 💡 برای مقایسه: EN 388 سطح ۵ ≈ ANSI A2-A3، EN 388 سطح 5+ تحت تست جدید ≈ ANSI A5 تا A9

نکته مهم: روی هر دستکش استاندارد با یک پیکتوگرام و اعداد کنار آن مشخص شده است. مثلاً “EN 388: 4.5.4.3” یعنی سایش سطح ۴، برش سطح ۵، پارگی سطح ۴، سوراخ‌شدگی سطح ۳.

راهنمای انتخاب سایز دستکش ایمنی (گام به گام)

یک دستکش بزرگ باعث می‌شود نتوانید ابزار را محکم بگیرید و ممکن است در دستگاه گیر کند. دستکش کوچک نیز خستگی زودهنگام و پارگی ناگهانی ایجاد می‌کند.

اندازه‌گیری دقیق:
کف دست خود را باز کنید (بدون شست). دور کف دست را دقیقاً زیر بند انگشتان با یک نوار خیاطی اندازه بگیرید. عدد به دست آمده را با جدول زیر مقایسه کنید:

دور کف دست (سانتی‌متر)	سایز اروپا	سایز استاندارد (حرفی)
۱۵ – ۱۶	۶	XS (خیلی کوچک)
۱۷ – ۱۸	۷	S (کوچک)
۱۹ – ۲۰	۸	M (متوسط)
۲۱ – ۲۲	۹	L (بزرگ)
۲۳ – ۲۴	۱۰	XL (خیلی بزرگ)
۲۵ – ۲۶	۱۱	XXL (دو بزرگ)

۵ اشتباه رایج هنگام خرید دستکش ایمنی (که جان شما را تهدید می‌کند)

1. قیمت را اولویت اول قرار دادن: دستکش ارزان قیمت چینی بدون استاندارد، ممکن است در اولین تماس با روغن یا برش از هم بپاشد. هزینه درمان بریدگی عمیق ده‌ها برابر قیمت یک دستکش خوب است.
2. استفاده از یک مدل برای همه کارها: دستکش لاتکس شما را در برابر برش نجات نمی‌دهد و دستکش چرمی در برابر اسید سولفوریک نابود می‌شود.
3. نادیده گرفتن سایز دقیق: خرید دستکش “یکی در میان” عملاً بی‌فایده است. حتماً قبل از خرید نقدی یا تهیه نمونه سایز، تست کنید.
4. بی‌توجهی به تاریخ انقضا: دستکش‌های لاستیکی و پلیمری پس از چند سال خاصیت خود را از دست می‌دهند. تاریخ تولید روی بسته‌بندی را چک کنید.
5. ادامه استفاده از دستکش پاره یا ترک خورده: کوچکترین سوراخ، راه نفوذ مواد شیمیایی یا محل گیر کردن در دستگاه است. دستکش آسیب‌دیده را فوری تعویض کنید.

 سوالات متداول (FAQ)

آیا دستکش‌های ضد برش در برابر ضربه چاقو هم مقاوم هستند؟
خیر. دستکش ضد برش (مقاوم در برابر برش خطی) در برابر حرکت کشویی تیغه محافظت می‌کند، اما در برابر ضربه مستقیم نوک چاقو یا جسم تیز مقاومت چندانی ندارد. برای محافظت در برابر ضربه باید از دستکش‌های ضد ضربه (TPR) استفاده کنید.

چگونه دستکش ایمنی را به درستی بشوییم؟
دستکش چرمی را هرگز در ماشین لباسشویی نیندازید – با دستمال مرطوب تمیز کنید و در سایه خشک کنید. دستکش‌های پارچه‌ای (نایلون، پلی استر) قابل شستشو با آب سرد و شوینده ملایم هستند. دستکش‌های لاستیکی و نیتریل را با آب و صابون شسته و کاملاً خشک کنید.

آیا می‌توان از دستکش جوشکاری برای کار با مواد شیمیایی استفاده کرد؟
هرگز. دستکش جوشکاری (چرمی یا آلومینیومی) هیچ مقاومتی در برابر اسید، باز و حلال‌ها ندارد. مواد شیمیایی فوراً چرم را متلاشی کرده و پوست شما را می‌سوزانند.

فرق دستکش وینیل با نیتریل چیست؟
وینیل (PVC) قیمت پایین‌تری دارد و برای کارهای کوتاه‌مدت غیر شیمیایی مثل بازرسی، بسته‌بندی یا پذیرایی مناسب است. ولی در برابر روغن و حلال‌ها ضعیف است و به راحتی سوراخ می‌شود. نیتریل مقاومت شیمیایی و مکانیکی بسیار بالاتری دارد.